Travelution Madeira 2026

cultuur

cultuur

Eiland vol hout De geschiedenis van Madeira gaat terug tot 1418, toen Portugese zee vaarders na vele dagen op open zee te hebben rondgedreven aankwa men op een eiland dat ze Porto Santo (veilige haven) noemden. Een jaar later bereikten ze Madeira, wat ze zo noemden vanwege het vele hout op het eiland (madeira is Portugees voor hout). Deze zeevaar ambachtelijke rieten producten en folklore zijn symbolen van de eilanden. Met een geschiedenis van meer dan 600 jaar is het culturele erfgoed van de archipel niet alleen in monumenten terug te vinden. Ook borduurwerk,

door de waterrijke grond. En dankzij folkloregroepen is folklore tegen woordig ook nog springlevend op Madeira. Zo verenigt de traditionele volksdans ‘bailinho’, ontstaan op het platteland van Madeira, dans, zang en muziek. Er wordt gespeeld op traditionele instrumenten zoals de ‘rajão’ (een kleine gitaar), de ‘brinquinho’ (een percussie-instru ment met houten poppetjes) en ac cordeons. De dansers dragen kleur rijke klederdracht, die invloeden heeft uit de Moorse cultuur, Afrika en Vlaanderen. De vrouwen hebben kleurrijk gestreepte rokken en witte geborduurde blouses, mannen dra gen witte kleding met kleurrijke ves ten.

ders en hun gezinnen werden de eerste kolonisten, waarna er nog meer volgden. Zij bouwden een sa menleving op waarvan je de sporen vandaag de dag nog altijd terugvindt in kerken, forten en lokale ambach ten. Zo torent in Funchal de 15e eeuwse Sé-kathedraal boven de stad uit, met een van de mooiste houten plafonds van heel Portugal. Niet ver daarvandaan vertegenwoor digen het Convento de Santa Clara en talloze kapellen het geloof dat eeuwenlang diep verankerd was in de samenleving op de archipel. Bescherming tegen piraten Naast religie speelde het maritieme leven ook een grote rol op het ei land. Zo werden langs de kust forten

maakt door adellijke vrouwen om kleding, huishoudelijke voorwerpen en kerken te versieren. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw kre gen de borduurwerken internationale erkenning, toen Engelse handelaren in Funchal ze naar het Verenigd Koninkrijk exporteerden. Leuk om mee naar huis te nemen als souvenir en nog altijd krijgt elk stuk traditio neel borduurwerk een certificaat om de authenticiteit te waarborgen. Gevlochten riet Camacha op Madeira staat wereld wijd bekend als het centrum van de traditionele riet- en vlechtwerkindus trie. Al sinds 1850 worden er in het dorp hiervoor wilgentakken gebruikt die hier in overvloed voorkomen

Grupos de Folclore © Francisco Correia

gebouwd om het eiland te bescher men tegen piraten. Forte de São Tiago waakt al vanaf de 16e eeuw over Funchal, het fort van São João Baptista biedt sinds de 17e eeuw een panoramisch uitzicht, en het in drukwekkende Palácio de São Lourenço, ooit een militair bolwerk, is tegenwoordig de officiële residen tie van de vertegenwoordiger van de Republiek Portugal. Traditionele tegels Ook Porto Santo heeft een eigen culturele geschiedenis die nog altijd tastbaar is. In Vila Baleira staat de witgekalkte Igreja de Nossa Senhora da Piedade, de belangrijkste kerk van het eiland. Deze is rijk versierd met ‘azulejos’: dit zijn traditionele keramische Portugese siertegels die vaak beschilderd zijn met geometri sche patronen, bloemen of histori sche voorstellingen. Je vindt ze van

daag de dag nog altijd op onder meer de gevels van gebouwen. Vlak achter deze kerk ligt het Casa Colombo-museum, vermoedelijk ooit het woonhuis van de ontdek kingsreiziger Christoffel Columbus. Hier kun je navigatiekaarten, instru menten en scheepsmodellen bekij ken. Het eiland telt verder enkele ka pellen: de Espírito Santo, Nossa Senhora da Graça met uitzicht over de baai, en de São Pedro-kapel op de hellingen van Pico Ana Ferreira. Op Pico do Castelo herinneren de restanten van een oud fort aan de tijd dat het eiland zich moest verde digen tegen indringers. Kundig borduurwerk Het culturele erfgoed van de archipel leeft ook voort in de ambachten, zo als de traditionele borduurwerken. Vervaardigd uit linnen, zijde, organ die en katoen, werden deze ooit ge

Projecto das Portas Pintadas Zona Velha © Francisco Correia

Bordadeira © Inst do Vinho e do Bordado e Artesanto da Madira

| Madeira, Portugal

Madeira, Portugal |

38

39